Wat is er nu leuker dan een kijkje nemen bij de buren! Afgelopen zaterdag was het Burendag en heeft Stichting ROS haar deuren wagenwijd opengezet. Er was koffie, thee en een bewoner had heerlijke cake gebakken. Buren wilden ook graag op de foto met één van de sterren uit het ROS-kookboek ‘Koken zonder papieren’. Iedereen was welkom om kennis te maken en verhalen op te halen van mensen die bij ROS steun hebben gevonden. Zoals het verhaal van Zaineb over haar Koerdische ouders die uiteindelijk een Friese dochter, een Brabantse dochter én een Duitse zoon kregen.
Het verhaal van Zaineb
Na een inval van de Syrische Geheime Dienst in 1997 werd in het huis van haar ouders Koerdische muziek gevonden. Een teken van opstand en verzet waarop de doodstraf stond. Diezelfde nacht zijn Salah en de zwangere Lamya het land uit gevlucht. Hun eerste kindje werd geboren in het asielzoekerscentrum in het Friese Dokkum, een dochter, Hevien. Ze kregen een huis toegewezen in Brabant en daar werd Zaineb geboren die dit verhaal vertelt.
“Mijn ouders zijn zonder paspoort naar Nederland gevlucht en zodoende zijn wij zonder papieren geboren. In 2002 is de asielaanvraag afgewezen, want het land was veilig genoeg om op vakantie te gaan, dus zou het ook voor ons ‘veilig’ genoeg zijn om terug te keren. Ons gezin – mijn vader, moeder die zwanger was van een derde kind en mijn zus en ik – is door de politie op straat gezet. Mijn moeder zou met een keizersnee moeten bevallen, maar had geen recht op medische hulp in Nederland. We weken uit naar Duitsland waar mijn moeder is opgenomen in het ziekenhuis. Zo maken we het grapje dat we een Duits broertje hebben. In Duitsland is een grote Koerdische gemeenschap en we wilden hier een bestaan opbouwen.
Tot er opnieuw hard op de deur werd gebonkt: “Raus! Raus!” Diezelfde nacht moesten we terug naar Nederland. Onze zaak was heropend. Er werd ons niets gevraagd. We hadden geen recht van spreken en werden geëscorteerd naar het vliegveld. Mijn zus en ik werden, zo jong als we waren, apart opgesloten, gefouilleerd en onze vingerafdrukken werden afgenomen. ‘Waarom worden wij behandeld als criminelen?’, vroeg ik mij af. Ik was bang dat we op het vliegtuig naar Syrië zouden worden gezet.
Terug in Ter Apel was er geen plek en moesten we zelf op zoek naar een oplossing. Mijn vader kende iemand in Den Haag, maar niemand had plek voor een gezin van vijf. Na een aantal nachten onder de bomen op het Malieveld, was er plek in een noodopvang in Rotterdam. Het zou voor een paar weken zijn, maar we hebben er zes jaar gewoond. Met zijn vijven op een kamer. We mochten wel naar de basisschool. Het was een leven vol onzekerheid, omdat je elk moment uit de klas kon worden gerukt en worden uitgezet. Het gevoel dat je niet meetelt, niet genoeg bent en er niet bij hoort. Tot de lerares, uitgerekend op Sinterklaas, kwam aanrennen en riep: ‘Je mag in Nederland blijven! Je mag in Nederland blijven!” Ik kon het niet geloven. Die dag was er feest, omdat wij het mooiste cadeau ooit hadden gekregen: mensenrechten.
Onvoorstelbaar voor mensen die daar mee geboren zijn. Tien jaar geleden mocht ik mijn Nederlandse paspoort ophalen. Ik kon voor het eerst met vrienden op vakantie en mee op schoolexcursies zonder kans om te worden uitgezet. Ik ben dankbaar om onderdeel uit te maken van deze maatschappij. In vrijheid te leven. En zonder angst. En ik denk aan die 5000 mensen zonder papieren in Rotterdam die niet dezelfde kans krijgen en geen rechten hebben.
Je verwacht dat het in de loop der tijd beter geregeld is voor deze mensen. Maar als ze dan in de Tweede Kamer discussiëren of het geven van een kom soep aan mensen zonder papieren wel ok is, dan geeft het aan waar we staan en dat vraagt om een heel hard tegengeluid.
PS Op 8 december 2024 viel het regime van Assad. Haar moeder kon na dertig jaar haar ouders eindelijk weer in de armen sluiten. Hevien, Zaineb en Jack konden voor het eerst hun opa en oma ontmoeten en het vaderland bezoeken waarover ze zoveel hadden gehoord, maar nooit waren geweest door de oorlog.
