Terug naar Suriname
Het kostgrondje als bron van bestaan
“Sinds lange tijd heb ik mijn moeder weer gezien. Ze is inmiddels 92 jaar.” Een tijdje geleden is Ricardo (60) met hulp van Vice Versa, het terugkeerprogramma binnen ROS, teruggegaan naar Suriname en herenigd met zijn familie, zijn vrouw en kinderen. Ricardo heeft voor zijn vertrek een ROS-brede begeleiding gekregen.
Bijna dertig jaar lang werkte Ricardo in Suriname als freelancer voor een mijnbedrijf in de bauxietwinning tot het werd overgenomen. Hij verloor van de ene op de andere dag zijn baan. Zonder inkomen en met een groot gezin te onderhouden, werd het overleven. In 2022 is Ricardo op een tijdelijk visum naar Nederland afgereisd met het idee om hier met werk zijn familie in Suriname te ondersteunen. De plannen kwamen lastig van de grond. Van baan naar baan, klusje naar klusje en van bed naar bed kwam hij uiteindelijk op het spreekuur bij ROS terecht.
“We kijken eerst altijd goed naar de situatie. Waar zien we mogelijkheden en waar liggen kansen”, vertelt Reinout, begeleider bij Vice Versa. “Toen hij bij ons kwam had Ricardo veel stress over zijn slaapplek. Om rust te creëren heeft hij tijdelijk in onze opvang gewoond. Hij had gehoopt in aanmerking te komen voor de speciale regeling voor Surinamers die destijds onder bepaalde omstandigheden een verblijfsvergunning konden krijgen. Zo moest hij bijvoorbeeld minimaal tien jaar in Nederland wonen. Toen hij ontdekte dat hij geen verblijfsvergunning zou krijgen, begon hij na te denken over terugkeer. Vice Versa heeft Ricardo daarbij begeleid.”
Ricardo heeft eerst bij ROS de workshop Toekomstoriëntatie gevolgd. Hier ligt de focus op wat er wél mogelijk is en wordt er een plan gemaakt voor de toekomst. Binnen de workshop is er geen sturing en ligt alles nog open. Ook in welk land je die toekomst wilt opbouwen. Binnen de cursus delen de deelnemers hun ervaringen en leren ook van elkaars verhalen. Ricardo heeft daar de knoop doorgehakt en gekozen voor terugkeer.
Reinout: “Daarop kwam hij in begeleiding bij Vice Versa. We zijn aan de slag gegaan met het herintegratieplan. Dat gaat onder andere over waar ga je wonen na terugkeer? Gelukkig had Ricardo al een huis in Suriname. Ook speelt de vraag: hoe kun je voorzien in een inkomen? Dit bracht Ricardo op het idee om het ‘kostgrondje’ in bezit van zijn familie bezit, te ontginnen. In het verleden zijn stukjes land van de oude plantages verdeeld onder voormalig tot slaaf gemaakten. Hier zou hij gewassen kunnen telen voor eigen gebruik en ook voor de verkoop. Samen met Ricardo hebben we een plan gemaakt met afspraken over de besteding van de vergoeding. Die wil hij deels gaan besteden aan het repareren van zijn huis en deels aan het aanleggen van de moestuin. Dan waren er voor vertrek nog praktische zaken die aandacht vroegen. Er moest een nieuw paspoort worden aangevraagd, omdat zijn oude was gestolen. Tot het laatst waren er noodzakelijke tandartsbehandelingen, omdat hij daarvoor eerder wellicht niet de moed of het geld had. Eenmaal terug op Surinaamse bodem heeft partnerorganisatie Cririus de begeleiding overgenomen. Ze helpen de plannen tot uitvoer te brengen. Hij ontvangt een herintegratiebudget om die nieuwe start mogelijk te maken. Ondertussen houden wij contact met Ricardo.”
Pas belde Ricardo vanuit het binnenland van Marowijne: “Ik ben op bezoek bij mijn moeder. Ik ben heel blij haar terug te zien. Ze is al oud! Miriam van Cririus helpt mij met de financiële kant en denkt mee over hoe ik met het kostgrondje een bestaan kan opbouwen. Daar is heel lang niets mee gedaan. Ik heb veel ideeën om hier nu iets goeds mee te doen! Ik wil gewassen gaan verbouwen die we op de markt kunnen verkopen, zoals cassave, zoete aardappel, kousenband en Chinese tayer.”
